Luật số: 69/2025/QH15 (Được Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam thông qua ngày 14/06/2025)
I. THÔNG TIN CHUNG VÀ PHẠM VI ĐIỀU CHỈNH
1. Hiệu lực thi hành
Thay thế văn bản: Luật Hóa chất số 06/2007/QH12 (đã được sửa đổi, bổ sung) hết hiệu lực kể từ ngày Luật này có hiệu lực.
Thời điểm có hiệu lực: Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026.
Ngoại lệ: Quy định về Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ tồn trữ hóa chất có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
2. Phạm vi điều chỉnh: Luật quy định về hóa chất, quản lý hoạt động hóa chất; phát triển ngành công nghiệp hóa chất; thông tin hóa chất; hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa; an toàn, an ninh trong hoạt động hóa chất.
3. Giải thích từ ngữ quan trọng:
- Hóa chất: Là chất, hỗn hợp chất tự nhiên hoặc được con người khai thác, tạo ra.
- Hóa chất nguy hiểm: Là hóa chất gây hại cho con người, tài sản, môi trường và có ít nhất một đặc tính nguy hiểm theo phân loại.
- Hoạt động hóa chất: Bao gồm nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, tồn trữ, sử dụng, xử lý chất thải, tiêu hủy và thải bỏ hóa chất.
- Nguyên tắc hóa học xanh: Thiết kế, lựa chọn công nghệ nhằm giảm thiểu hoặc loại bỏ việc sử dụng và tạo ra hóa chất nguy hiểm.
4. Các hành vi bị nghiêm cấm:
- Sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, sử dụng hóa chất trái pháp luật.
- Không cung cấp hoặc cung cấp sai lệch thông tin về đặc tính nguy hiểm của hóa chất, sự cố hóa chất.
- Sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc, hoặc sử dụng sai mục đích trong thực phẩm, y tế, chăn nuôi.
- Xâm phạm an ninh hóa chất, an ninh quốc gia.
II. PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP HÓA CHẤT
1. Chiến lược phát triển:
- Chiến lược phát triển ngành được lập cho giai đoạn 10 năm, tầm nhìn 30 năm.
- Ưu tiên hình thành các khu công nghiệp chuyên ngành hóa chất, đảm bảo an toàn và bảo vệ môi trường.
2. Dự án và Lĩnh vực trọng điểm:
- Chủ đầu tư dự án hóa chất phải tuân thủ nguyên tắc hóa học xanh, giảm thiểu chất thải và hóa chất nguy hiểm.
- Lĩnh vực trọng điểm bao gồm: Hóa chất cơ bản, hóa dầu, hóa dược, sản phẩm cao su (trừ săm lốp), phân bón hàm lượng cao, hydro/amoniac xanh.
- Các dự án thuộc lĩnh vực trọng điểm được hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt.
3. Tư vấn chuyên ngành hóa chất: Đây là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, bao gồm tư vấn xây dựng, lựa chọn công nghệ, và an toàn hóa chất (lập kế hoạch ứng phó sự cố, huấn luyện an toàn…). Cá nhân thực hiện tư vấn phải có chứng chỉ hành nghề có thời hạn 05 năm.
+2
III. QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HÓA CHẤT
1. Phân loại quản lý hóa chất:
- Hóa chất có điều kiện: Phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất/kinh doanh do UBND cấp tỉnh cấp (thời hạn 05 năm).
+1
- Hóa chất cần kiểm soát đặc biệt: Phải có Giấy phép sản xuất/kinh doanh do Bộ chuyên ngành cấp (thời hạn 05 năm). Phải kiểm soát nghiêm ngặt số lượng và mục đích sử dụng.
+2
- Hóa chất cấm: Chỉ được phép sản xuất/nhập khẩu cho mục đích đặc biệt (nghiên cứu, an ninh…) và phải có Giấy phép (thời hạn 12 tháng).
+1
2. Sản xuất và Kinh doanh:
- Cơ sở sản xuất, kinh doanh phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, nhân lực, an toàn và phòng cháy chữa cháy.
+1
- Tổ chức mua bán hóa chất cần kiểm soát đặc biệt phải lập phiếu kiểm soát và xác thực dữ liệu người mua/bán.
3. Xuất nhập khẩu:
- Hóa chất cần kiểm soát đặc biệt: Giấy phép xuất/nhập khẩu được cấp theo từng hóa đơn, thời hạn 06 tháng.
- Hóa chất cấm: Nhập khẩu theo giấy phép riêng cho từng lô hàng, thời hạn 06 tháng. Chỉ được xuất khẩu nếu không sử dụng hết sau khi nhập khẩu hoặc phải tiêu hủy.
- Mọi tổ chức nhập khẩu hóa chất phải thực hiện khai báo, trừ một số trường hợp miễn trừ theo quy định.
4. Vận chuyển và Tồn trữ:
- Vận chuyển: Phải tuân thủ quy định về hàng nguy hiểm. Khi xảy ra sự cố phải thông báo ngay cho UBND và Ban chỉ huy phòng thủ dân sự gần nhất. Không được dừng đỗ phương tiện chở hóa chất cấm ở nơi đông người, gần công trình quan trọng.
- Tồn trữ: Phải có trang thiết bị ứng cứu sự cố, biển báo nguy hiểm. Hóa chất cấm phải được tồn trữ tại khu vực riêng biệt.
- Dịch vụ tồn trữ: Là ngành nghề có điều kiện, Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ có thời hạn 05 năm.
IV. THÔNG TIN VÀ AN TOÀN HÓA CHẤT
1. Đăng ký và Đánh giá hóa chất mới:
- Hóa chất mới (chưa có trong danh mục quốc gia/quốc tế được thừa nhận) phải đăng ký trước khi đưa vào sử dụng.
- Trong 05 năm đầu, hóa chất mới được quản lý như hóa chất cần kiểm soát đặc biệt và phải báo cáo định kỳ.
2. Phân loại và Ghi nhãn:
- Thực hiện theo Hệ thống hài hòa toàn cầu (GHS).
- Phải lập Phiếu an toàn hóa chất (SDS) cho hóa chất nguy hiểm và cung cấp cho bên mua.
3. Cơ sở dữ liệu và Bảo mật thông tin:
- Xây dựng Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất quốc gia.
- Thông tin được bảo mật theo yêu cầu, ngoại trừ: tên thương mại, tên tổ chức sản xuất/nhập khẩu, phiếu an toàn hóa chất, và các thông tin cảnh báo an toàn/sơ cứu.
4. An toàn và Ứng phó sự cố:
- Khoảng cách an toàn: Công trình hóa chất phải đảm bảo khoảng cách an toàn đến khu dân cư và công trình công cộng.
- Kế hoạch/Biện pháp phòng ngừa:
- Các dự án có nguy cơ cao (dựa trên trữ lượng và danh mục) phải xây dựng Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố và được cơ quan nhà nước phê duyệt.
- Các trường hợp còn lại phải xây dựng Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố và tự ban hành trước khi hoạt động.
- Diễn tập: Cơ sở hóa chất phải tổ chức diễn tập ứng phó sự cố hàng năm.
- Xử lý sự cố: Tổ chức gây ra sự cố phải chịu trách nhiệm chi trả toàn bộ chi phí xử lý và bồi thường thiệt hại.
V. ĐIỀU KHOẢN CHUYỂN TIẾP
Để đảm bảo hoạt động liên tục của doanh nghiệp, Luật quy định lộ trình chuyển tiếp cụ thể:
- Dự án đang đầu tư: Báo cáo nghiên cứu khả thi đã trình thẩm định trước ngày Luật có hiệu lực nhưng chưa có kết quả thì tiếp tục thẩm định theo quy định cũ.
- Giấy phép hiện hành: Các giấy phép sản xuất, kinh doanh cấp trước ngày 01/01/2026 được tiếp tục sử dụng cho đến khi hết thời hạn.
- Đối với hóa chất mới được đưa vào danh mục kiểm soát:
- Hóa chất thuộc diện cần kiểm soát đặc biệt (mới bổ sung): Phải đáp ứng quy định trước ngày 31/12/2026.
- Cơ sở cần cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất/kinh doanh (mới bổ sung): Phải đáp ứng trước ngày 31/12/2027.
VI: TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VÀ XỬ LÝ VI PHẠM
1. Trách nhiệm của các Bộ, ngành
- Chính phủ: Thống nhất quản lý nhà nước về hóa chất trên phạm vi cả nước.
- Bộ Công Thương: Là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về hóa chất; chủ trì xây dựng chiến lược, danh mục hóa chất và vận hành cơ sở dữ liệu quốc gia.
- Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Quản lý hóa chất trong lĩnh vực dược phẩm, thực phẩm, thuốc bảo vệ thực vật, thú y.
- Ủy ban nhân dân các cấp: Thực hiện quản lý, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về hoạt động hóa chất tại địa phương.
2. Kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm
- Công tác kiểm tra: Việc kiểm tra hoạt động hóa chất được thực hiện định kỳ hoặc đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm hoặc khi xảy ra sự cố.
- Xử lý vi phạm: Tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về quản lý hóa chất, tùy theo tính chất và mức độ mà bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Bồi thường thiệt hại: Nếu gây ô nhiễm môi trường hoặc thiệt hại về người và tài sản, tổ chức/cá nhân phải thực hiện bồi thường theo quy định của pháp luật dân sự.
Tony Khanh
KSI VIET NAM CO.,LTD
Campus: 9th Dang Van Sam Street, 2nd Ward, Tan Binh District, HCMC, Vietnam.
Phone : 0938465766
MST : 0315404197
Web: ksivn.com